بحر طویل

قالب بحر طویل بیشتر برای بیان سخنان طنز یا هزل کاربرد دارد. اما برخی شعرهای جدی‌تر مانند مرثیه‌ها و مُناظره‌ها نیز با قالب بحرطویل نوشته شده‌اند.

بحر طویل یعنی چه؟

شعری را گویند که از تکرار غیر محدود پایه‌های عَروضی ساخته شود و در حقیقت٬یک تفنن ادبی است که گاهی شعرا در آن طبعی آزموده و به آن صورت٬ مطایبات و فکاهیاتی را به نظم آورده‌اند.

هرچند بحر طویل را با تکرار اغلب افاعیل عَروضی می‌توان ساخت٬لیکن «فَعَلاتُن» بیشتر در ساخت این نوع ادبی به کار گرفته شده‌است

بحر طویل

بحر طویل

بحر طویل قالبی شعری است که در آن برخلاف سایر قالب‌های شعر سنتی فارسی، مصراع‌های مساوی و بیت وجود ندارد. در عوض، بحر طویل از یک یا چند قسمت با نام بند تشکیل می‌شود که در هر بند یکی از افاعیل معین عروضی به تعداد دلخواه تکرار می‌شود. هر بند به بخشهای هماهنگ که گاه مسجّع و هم قافیه هستند تقسیم شده‌است.

معمولاً پایان بندها را قافیه و ردیفی که در پایان همه بندها تکرار می‌شود مشخص می‌کند.

سرودن بحر طویل از دوره صفویه به بعد مرسوم شده‌است.

قدیمی‌ترین نمونه بحر طویل نامه‌ای است به ظاهر منثور که در کتاب «تاریخ طبرستان و رویان و مازندران» تألیف سید ظهیرالدین بن سید نصیرالدین مرعشی ضبط شده اما از نظر شکل و وزن، بحر طویل محسوب می‌شود.

اهداف بحر طویل در دبستان نونا

  • تقویت زبان و متن خوانی
  • آشنایی بیشتر با کلمات گسترده گذشته وحال
  • ایجاد علاقه  نسبت به ادبیات
  • افزایش اعتماد به نفس
  • ایجاد انگیزه جهت دست به قلم شدن
  • گرایش بیشتر به سمت شناختن سبک اشعار های ادبیات فارسی
  • افزایش دایره لغات
  • پیشبرد رشد اخلاقی در دانش آموزان
  • آشنایی با مسایل گذشته و امروزه در جامعه طی دوران مختلف
  • کسب تجربه
  • شناخت غیر مستقیم و افزایش کلماتی که دارای قافیه هستند

گرایش مردمان امروزی به سمت بحر طویل متاسفانه بسیار ناچیز است و گاها آن را به عنوان شعر مورد پذیرش قرار نمی دهند ..

قابل ذکر است که تلاش می شود بعد از آشنایی دانش آموزان با بحر طویل به صورت انتخابی چند مورد را جهت تقویت ذهن و رشد اخلاقی به خاطر بسپارند که همین امر باعث ایجاد ذوق و انگیزه می شود .

و به جهت آسانی از جهت نداشتن وزن عروضی تلاش خواهند کرد که خود دست به قلم ببرنددر نتیجه استعداد های نهفته آنها شکوفا خواهد شد .

محقق : خانم الماسی